فصلنامه علوم و مهندسی زلزله

فصلنامه علوم و مهندسی زلزله

تحلیل خطر احتمالاتی جابجائی گسل امتدادلغز- مطالعه موردی محل تقاطع گسل شمال تبریز و خط لوله انتقال گاز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی امیرکبیر
2 پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله
چکیده
تبریز به عنوان یکی از مراکز بزرگ جمعیتی در مجاورت گسل شمال تبریز همواره تحت تاثیر خطرات جنبش نیرومند زمین و جابجائی ماندگار گسل بوده است و زلزله‌های تاریخی بسیار و گسلش سطحی را تجربه کرده است. بدلیل توسعه زیرساخت‌های انرژی، تاسیساتی مانند خطوط لوله انتقال گاز از این محدوده عبور می‌کند که تلاقی اجتناب‌ناپذیری با گسل شمال تبریز دارد. در این مقاله به ارائه روش تحلیل خطر احتمالاتی جابجائی گسل و کاربرد آن برای گسل شمال تبریز پرداخته شده است. بدین منظور اطلاعات لرزه‌ای زلزله‌های محدوده شهرستان تبریز در بازه‌ زمانی 50 ساله از 1970 تا 2020 استخراج شده و مبنای محاسبه روابط بازگشتی قرار گرفته است. با توجه به مکانیزم گسل شمال تبریز که عمدتا امتدادلغز می‌باشد، از رابطه کاهندگی و رابطه بزرگا-طول گسیختگی ارائه شده براساس داده‌های گسل‌های امتدادلغز استفاده شده است. همچنین تابع احتمال رخنمون براساس رابطه مستخرج از 276 زلزله بکار گرفته شده است. پژوهش حاضر به بررسی جابجائی اصلی گسل، و نه جابجائی پراکنده، می‌پردازد.

براساس این تحلیل، منحنی‌های نرخ فراگذشت جابجائی گسل برای محل تلاقی گسل و خط لوله انتقال گاز تبریز-آنکارا و چند موقعیت مفروض دیگر برآورد شده است و مقادیر جابجائی اصلی گسل در دوره‌های بازگشت‌ 475 سال و 2475 برای موقعیت‌های مختلف گسل مورد مقایسه قرار گرفته است. همچنین نقشه خطر جابجایی اصلی گسل برای دوره‌بازگشت‌ 475 سال برای گسل شمال تبریز ترسیم شده است که می‌تواند مبنای تخمین میزان احتمالی جابجائی گسل و اتخاذ راهکارهای فنی متناسب در طراحی خطوط لوله باشد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 آبان 1404

  • تاریخ دریافت 10 خرداد 1404
  • تاریخ بازنگری 28 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 05 آبان 1404