فصلنامه علوم و مهندسی زلزله

فصلنامه علوم و مهندسی زلزله

توسعه مدل تجربی برای ارتباط بین سنجه‌های بیشینه شتاب زمین و شدت آریاس بر اساس بانک داده‌های ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله
چکیده
توسعه یک رابطه تجربی معتبر برای ارتباط بین بیشینه شتاب زمین و شدت آریاس مستلزم گردآوری و پردازش یک بانک داده جامع از شتاب‌نگاشت‌ها است. در این پژوهش ابتدا کاتالوگ زمین‌لرزه‌های فلات ایران گردآوری گردید و سپس 3117 نگاشت سه‌مولفه‌ای با کیفیت مناسب از شبکه شتاب‌نگاری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی انتخاب شد.

بر اساس این پایگاه داده، فرم‌های تابعی مختلف برای بیان ارتباط بین شدت آریاس و بیشینه شتاب زمین بررسی شد و با تحلیل مانده‌ها و انحراف معیار، مناسب‌ترین رابطه تجربی معرفی گردید. بررسی‌ها نشان داد که بانک داده‌های فلات ایران در ناحیه فواصل نزدیک گسل برای زمین‌لرزه‌های با بزرگای بیش از 0/6 با کمبود نگاشت مواجه است. برای رفع این نارسایی، مجموعه‌ای از نگاشت‌های جهانی در همین محدوده فاصله و بزرگا به بانک داده افزوده شد. سپس روابط تجربی بر اساس بانک داده ترکیبی دوباره توسعه داده شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد روابط حاصل از بانک داده ترکیبی از دقت و پایداری بیشتری برخوردارند و استفاده از آن‌ها برای کاربردهای مهندسی و ارزیابی خطر لرزه‌ای برای زلزله‌های با بزرگای گشتاوری 5/3 تا 8/7 و ثبت شده در فاصله جوینر-بور تا 200 کیلومتر توصیه می‌شود. همچنین، ارزیابی‌های کمی نشان می‌دهد که تجمیع داده‌های نزدیک‌گسل، موجب کاهش ۳ درصدی انحراف معیار کل گردیده است. گفتنی است مقایسه با روابط معتبر جهانی بیانگر تطابق مناسب مدل پیشنهادی در این مطالعه است بطوریکه با در نظر گرفتن بزرگاهای 5 تا 7 و ثبت شده بر روی خاک‌های مختلف میزان اختلاف در محدوده 5 تا 33 درصد متغیر می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 23 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 01 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 09 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1405