ارزیابی و اولویت‌بندی مقاوم‌سازی لرزه‌ای زیرساخت‌های راه‌آهن با روش ادغامی غربالگری و تاپسیس فازی (مطالعه موردی: محدوده اداره کل راه‌آهن خراسان)

حاجی میرزاجان, امیر; هادیزاده رئیسی, ابراهیم; نوروزی, مؤید; کاظمیان, میلاد

doi:10.48303/bese.2024.2032651.1189

ارزیابی و اولویت‌بندی مقاوم‌سازی لرزه‌ای زیرساخت‌های راه‌آهن با روش ادغامی غربالگری و تاپسیس فازی (مطالعه موردی: محدوده اداره کل راه‌آهن خراسان)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

امیر حاجی میرزاجان ¹

ابراهیم هادیزاده رئیسی ²

مؤید نوروزی ³

میلاد کاظمیان ⁴

¹ گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

² گروه مهندسی عمران، واحد آیت ا... آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

³ گروه مهندسی خطوط راه آهن دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

⁴ گروه مهندسی عمران گرایش راه ترابری، دانشگاه آزاد واحد شاهرود.

10.48303/bese.2024.2032651.1189

چکیده

راه‌آهن یکی از ارکان اصلی حمل‌و‌نقل در هر کشوری به شمار می‌رود که نقش اساسی در جابه‌جایی مسافران و کالاها دارد و از لحاظ اقتصادی و اجتماعی دارای اثرات قابل‌توجهی می‌باشد. زلزله به عنوان یکی از مخاطرات پیش‌بینی‌ناپذیر طبیعی می‌تواند موجب مسدودی طولانی‌مدت شبکه حمل‌و‌نقل ریلی و خسارات مالی و جانی گردد. از این منظر حفظ ایمنی و مقام سازی ایستگاه‌ها، پل‌ها و تونل‌ها و خطوط ریلی به عنوان حیاتی‌ترین زیرساخت‌های حمل‌ونقل ریلی بسیار با اهمیت است. بنابراین مقاوم‌سازی زیرساخت‌های شبکه ریلی در برابر زلزله به‌منظور حفظ ایمنی ضروری است. در این مطالعه، ابتدا با کمک تیم خبره و استفاده از رویکرد غربالگری فازی، معیارهای کلیدی مؤثر در ارزیابی و اولویت‌بندی مقاوم‌سازی لرزه‌ای زیرساخت‌ها، شناسایی شدند. مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی شدت لرزه‌خیزی، فاصله از گسل، نوع کاربری (مسافری، باری و ترکیبی) و وضعیت فعلی مقاومت زیرساخت‌ها انتخاب شدند. سپس وضعیت فعلی هر یک از زیرساخت‌ها (ایستگاه، پل‌ها، تونل‌ها، بلاک‌ها) با استفاده از منطق فازی توسط تیم خبره ارزیابی شده است. در ادامه با توجه به ارزیابی تیم خبره و شاخص‌های غربال شده و استفاده از روش تاپسیس فازی مهم‌ترین اولویت‌ها برای مقاوم‌سازی ارزیابی و شناسایی گردید. به این منظور، اطلاعات جغرافیایی شدت لرزه‌خیزی و محل قرارگیری گسل‌های استان خراسان رضوی بر شبکه ریلی اداره کل راه‌آهن خراسان منطبق گردید. نتایج نشان داد بلاک‌های تربت-ابومسلم و ابومسلم-کاشمر با ضریب نزدیکی 0.25 و 0.28 بیش‌ترین اولویت مقاوم‌سازی را دارند به ویژه بلاک‌های حدفاصل فریمان تا کاشمر، پل‌های عطار و مطهری و ایستگاه‌های نیشابور و مطهری از اولویت مقاوم‌سازی لرزه‌ای بیش‌تری برخوردار هستند.

کلیدواژه‌ها

اولویت‌بندی مقاوم‌سازی لرزه‌ای

زیرساخت‌های راه‌آهن

روش تاپسیس فازی

روش غربالگری فازی

اداره کل راه‌آهن خراسان

موضوعات